Oost West, Zuid best?

Paul De Bruyns portret van het Amerikaanse Zuiden

God, haat en gewerenJournalist Paul De Bruyn kent de Verenigde Staten op zijn duimpje. Al jaren volgt hij de Amerikaanse actualiteit op de Voet. In zijn nieuwe boek’God, haat en geweren’ neemt hij de lezer mee naar het Amerikaanse Zuiden, de bakermat van president George W. Bush.

In Europa leeft het beeld van een arm en boers redneck-Zuiden tegenover een modern, machtig en dynamisch Noorden. Paul De Bruyn (48) toont in zijn boek aan dat de werkelijkheid complexer is. Het Zuiden is nog steeds diep religieus en oerconservatief, maar is het nog arm en zonder macht?

‘God, haat en geweren’, een intrigerende titel.

Paul De Bruyn: Ik probeer het presidentschap van George W. Bush te verklaren vanuit de belangrijkste ontwikkelingen in het Amerikaanse Zuiden, de staten die tijdens de Burgeroorlog van 1861 tot 1865 de Confederatie vormden. Het boek is tegelijk een portret van dat Zuiden, van alle politieke, sociale en culturele ontwikkelingen die er bezig zijn. Vandaar de titel. ‘God’ omdat religie een zo grote rol speelt in het Zuiden, ‘haat’ omdat vele zuiderlingen alles haten wat anders is, en geweren’ omdat de wapendracht in het Zuiden zo algemeen is.

U noemt het Zuiden de politiek dominante regio in de VS.

Paul De Bruyn: De zuidelijke staten hebben de afgelopen dertig jaar massaal inwoners bijgewonnen. Miljoenen mensen uit het Noorden zijn er komen wonen omdat het klimaat in het Zuiden zoveel aangenamer is en omdat ze er werk zochten. In 1938 noemde president Roosevelt het Zuiden nog “het economische probleem nummer één van het land”, maar het heeft zijn achterstand grotendeels ingehaald. Staten als Georgia of Texas doen het nu economisch goed. Door de bevolkingsgroei krijgt het Zuiden veel meer afgevaardigden in het Congres en daardoor ook meer stemmen in het Kiescollege, dat uiteindelijk de president kiest. Zonder de steun van hetZuiden kan niemand nog president worden. Het Zuiden beseft dat maar al te goed en heeft daarvan gebruikgemaakt om zijn ideeën en opvattingen op te leggen.

Vandaar ook de prototypísche Zuiderling op de cover, George W. Bush.

Paul De Bruyn: George W. Bush zit helemaal in de rechts-christelijke, kleinsteedse ideologie die het Zuiden domineert. Hij is een uitgesproken rechtse reactionair, de erfgenaam van Ronald Reagan. Hij heeft zich nooit thuis gevoeld in het Noorden.

De familie Bush is ook de Republikeinse tegenhanger van de familie Kennedy.

Paul De Bruyn: De familie Bush werpt zich graag op als een ’dynastie’. Vele Amerikanen zien de Bushes inderdaad als een soort koninklijke familie omdat zij erin geslaagd zijn twee presidenten te leveren. Daarbij komt nog dat de jongere broer van George W., Jeb, gouverneur is in Florida. Zijn grootvader Prescott was bovendien een vooraanstaand senator en via zijn moeder Barbara is hij verwant met Franklin Pierce, een oud-president. Dat maakt de familie een van de meest vooraanstaande in de Amerikaanse politiek. Voorlopig zijn zij gespaard gebleven van schandalen zoals de Kennedy’s die hebben gehad. Noelle Bush, een dochter van Jeb, is wel naar een ontwenningskliniek gestuurd wegens het gebruik van pillen en de twee dochters van George W.,Barbara en Jenna, zijn al opgepakt door de politie omdat zij alcohol wilden bestellen. Maar dat heeft dan alles te maken met het feit dat het in Texas gebeurde, waar men onder de 21 geen sterke drank mag drinken. Hun grootste gevaar zijn financiële schandalen. Alle takken van de familie hebben wel een aantal dubieuze banden, George W. zeker. Zijn mogelijk gesjoemel met aandelen van het energiebedrijf Harken in 1990 moet nog serieus worden uitgespit.

Elk hoofdstuk van ‘God, haat en geweren’ begínt met een citaat uit een rocksong.

Paul De Bruyn: Zoals zowat iedereen van mijn generatie ben ik opgegroeid met Amerikaanse cultuur, met blues en rock die vooral in het Zuiden hun oorsprong vinden. Amerikaanse muziek, film en literatuur hebben in mijn leven een grote rol gespeeld. Dat wilde ik tonen. Elk citaat is bovendien doelbewust gekozen: het moest een opsomming zijn en een sfeerschepping van waar het in het hoofdstuk over gaat.

Is het Amerikaanse Zuiden een aanrader voor reizigers?

Paul De Bruyn: Er is bijzonder veel natuurschoon. Ikkan iedereen aanbevelen eens een tocht te maken op de Mississippi of op een zijrivier als de Yazoo. Of door de Great Smokey Mountains te trekken, het mooiste deel van de Appalachen in Tennessee en North Carolina. En wie naar het Zuiden gaat, moet zeker ook de oude herenhuizen zien op de plantages. U moet zeker eens door de Lowlands trekken van Georgia en South Carolina en de Black Belt van Georgia en Alabama, of de bayous van Louisiana. Met één vakantie komt u er niet.

Tom De Smet – Leven in Stijl, oktober 2002